Raport Sudecki — jak liczymy
Przy każdej ofercie z pinezką liczymy Raport Sudecki: zimowe słońce, strefy powodziowe, widok na góry, wysokość i nachylenie terenu, okolicę i wiatr — dla współrzędnych tej nieruchomości, nie dla miasta. Z tych samych liczb powstaje Indeks Sudecki, ocena położenia od 0 do 100. Wszystko automatycznie, z publicznych danych, które opisujemy niżej razem z ograniczeniami.
Skąd dane
Słońce zimą i horyzont gór
Horyzont liczymy z numerycznego modelu terenu Copernicus DEM GLO-90 (siatka ok. 90 m): 72 kierunki co 5° i próbki od 150 m do 20 km, z poprawką na krzywiznę Ziemi, z wysokości ok. 8 m nad gruntem (okna pierwszego piętra).
Położenie Słońca — algorytm NOAA Solar Calculator (na podstawie J. Meeus, „Astronomical Algorithms”) z refrakcją atmosferyczną; wschód i zachód liczymy od górnego brzegu tarczy. Godziny słońca podajemy dla 21. dnia miesiąca, przy czystym niebie — „zima” w Raporcie i w Indeksie to 21 grudnia, najkrótszy dzień roku.
Wysokość i nachylenie terenu
Z Numerycznego Modelu Terenu GUGiK (lotniczy skaning laserowy, raster 1 m), a gdy usługa nie odpowie — z Copernicus DEM. Nachylenie to spadek terenu wokół punktu (25 m przy danych GUGiK), czyli przybliżenie zimowego dojazdu — nie nachylenie drogi.
Powódź
Strefy zagrożenia powodziowego z map Wód Polskich (ISOK): woda 10% (raz na 10 lat), 1% (raz na 100 lat) i 0,2% (raz na 500 lat) oraz odległość do najbliższej strefy w promieniu 1 km. Do tego zasięg zaobserwowany: powódź z września 2024 (ISOK i Copernicus Emergency Management Service, aktywacja EMSR756) i z lipca 1997 (ISOK).
Mapy ISOK obejmują większe rzeki; małe potoki ich nie mają. Brak strefy to „poza wyznaczonymi strefami”, a nie „bez ryzyka”.
Widok na szczyty
Szczyty z OpenStreetMap w promieniu 45 km, wyraźnie wyższe od miejsca nieruchomości. Dla każdego sprawdzamy linię wzroku po modelu terenu, z poprawką na krzywiznę Ziemi. „Widać” znaczy: teren nie zasłania — analiza nie widzi budynków ani drzew.
Okolica
Sklepy, przystanki i stacje, szkoły, przedszkola i żłobki, wyciągi narciarskie — z OpenStreetMap (własna kopia danych regionu odświeżana co tydzień). Odległości w linii prostej, bez godzin otwarcia i rozkładów jazdy. Gdy biuro poda w ogłoszeniu odległość do szkoły czy przedszkola, zastępuje ona dane z mapy.
Wiatr
Model pogody ECMWF IFS (siatka ok. 9 km) z archiwum Open-Meteo: pełny poprzedni rok godzina po godzinie — średnia prędkość na 10 m nad gruntem, porywy, róża wiatrów. Model opisuje klimat wiatrowy okolicy, nie mikroklimat działki, więc dokładamy osłonę: czy w kierunku dominującego wiatru stoi grzbiet (z tego samego horyzontu co słońce).
Powietrze i ogrzewanie — w Raporcie, nie w Indeksie
Jakość powietrza to bieżący indeks GIOŚ z najbliższej stacji pomiarowej. Koszt ogrzewania szacujemy z rodzaju ogrzewania podanego w ogłoszeniu i z metrażu, a przy paliwie stałym przypominamy zasady uchwały antysmogowej dla Dolnego Śląska. Obie rzeczy są w Raporcie, ale nie w Indeksie: indeks powietrza zmienia się co godzinę, a ogrzewanie to cecha budynku, nie położenia.
Indeks Sudecki — wagi i progi
Indeks ocenia położenie, nie ofertę: nie zna ceny, stanu technicznego ani prawnego. Każda składowa daje od zera do swojej wagi punktów, liniowo między progami (bez skoków). Wynik = suma punktów ÷ suma wag policzonych składowych × 100, zaokrąglone. Wagi sumują się do 100.
| Składowa | Waga | Pełne punkty | Mniej punktów |
|---|---|---|---|
| Słońce zimą | 25 pkt | Pełne: 7 h słońca nad grzbietami 21 grudnia (przy czystym niebie) i więcej | Mniej: liniowo w dół do zera przy 0 h — dom w cieniu grzbietu przez cały dzień |
| Powódź | 20 pkt | Pełne: poza strefami zagrożenia powodziowego i co najmniej 500 m od najbliższej (albo bez stref w promieniu mapy) | Mniej: bliżej niż 200 m od strefy: 75% punktów (pomiędzy liniowo); w strefie wody 0,2%: 60%, wody 1%: 25%, wody 10%: 0%. Woda w tym miejscu we wrześniu 2024 — najwyżej 20%, w lipcu 1997 — najwyżej 50% |
| Widok na góry | 12 pkt | Pełne: szczyty, których teren nie zasłania, wznoszą się łącznie co najmniej 8° nad poziom domu | Mniej: proporcjonalnie do sumy tych kątów; zero, gdy teren zasłania wszystkie szczyty — wysoki szczyt blisko liczy się bardziej niż ząbek na horyzoncie |
| Dojazd zimą | 10 pkt | Pełne: nachylenie terenu przy domu do 5% | Mniej: zero od 25%; powyżej 500 m n.p.m. do −30% punktów przy 1000 m (dłuższa zima) |
| Sklep | 10 pkt | Pełne: sklep spożywczy do 500 m w linii prostej | Mniej: zero od 2,0 km |
| Komunikacja publiczna | 10 pkt | Pełne: przystanek autobusowy albo stacja kolejowa do 300 m | Mniej: zero od 1,5 km; bez oceny częstotliwości kursów |
| Szkoła i przedszkole | 8 pkt | Pełne: szkoła i przedszkole lub żłobek do 1,0 km (średnia obu) | Mniej: zero od 5,0 km |
| Osłona od wiatru | 5 pkt | Pełne: lokalizacja zaciszna (100%) | Mniej: umiarkowanie wietrzna — 50%, wietrzna — 0% |
- Brak danych (źródło nie odpowiedziało) = składowa pominięta, a wynik przeskalowany z pozostałych. Brak obiektu w promieniu wyszukiwania (np. sklepu w 2 km) to nie brak danych, tylko fakt — zero punktów.
- Przy mniej niż 3 policzonych składowych Indeksu nie pokazujemy.
- Indeks pokazujemy przy ogłoszeniach sprzedaży i najmu. Przy noclegach na doby jest sam Raport — wagi Indeksu są ustawione pod zamieszkanie (szkoła, sklep, dojazd zimą), a nie pod urlop.
- Ogłoszenie bez dokładnego adresu (pinezka w środku miejscowości): bez powodzi, widoku i dojazdu zimą — wynik z dopiskiem „dla okolicy”.
- Wersja metodologii: 1. Zmiana wag lub progów = nowa wersja i przeliczenie wszystkich ofert, żeby wyniki zawsze były porównywalne.
Rozbicie na składowe jest przy każdej ofercie z Raportem — pod kaflami Raportu, w wierszu „Indeks Sudecki”.
Czego Raport nie mówi
- Budynki i drzewa. Słońce i widok liczymy z modelu terenu — blok naprzeciwko, kamienica w pierzei czy las za płotem mogą zabrać słońce i widok, którego teren nie zasłania.
- Pogoda. Godziny słońca są dla czystego nieba; chmur, mgieł ani zimnego powietrza zalegającego zimą w dolinach Raport nie uwzględnia.
- Stan prawny i techniczny. Księga wieczysta, służebności, przeznaczenie w planie miejscowym, stan budynku — tego Raport nie bada. Wypis z planu wydaje gmina.
- Piwnice, potoki, ulewy. Mapy powodziowe obejmują większe rzeki; nie pokazują podtopień od małych potoków ani spływu wody po nawalnym deszczu.
- Droga i hałas. Nachylenie dotyczy terenu przy domu, nie drogi dojazdowej; odśnieżania, stanu nawierzchni ani hałasu Raport nie ocenia.
- Wartość. Ani Raport, ani Indeks nie wyceniają nieruchomości i nie mówią, czy cena jest dobra.
Raport ma charakter poglądowy: powstaje automatycznie z publicznych danych, które mogą zawierać błędy lub nieaktualności. Kluczowe cechy zawsze sprawdź na miejscu.
Rankingi położenia
Z tych samych danych układamy rankingi ofert z dokładnym położeniem:
Źródła i licencje
- Copernicus DEM GLO-90 — © DLR e.V., © Airbus Defence and Space GmbH, dostarczone w ramach programu Copernicus Unii Europejskiej i ESA.
- Numeryczny Model Terenu — Główny Urząd Geodezji i Kartografii (Geoportal).
- OpenStreetMap — © współtwórcy OpenStreetMap, licencja ODbL.
- Model ECMWF IFS z archiwum Open-Meteo.com — licencja CC BY 4.0.
- Mapy zagrożenia powodziowego i zasięgi powodzi — Wody Polskie, Informatyczny System Osłony Kraju (ISOK).
- Copernicus Emergency Management Service (© 2024 European Union), aktywacja EMSR756.
- Jakość powietrza — Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ).
- Położenie Słońca — algorytm NOAA Solar Calculator (NOAA Global Monitoring Laboratory).
Pełne warunki korzystania z danych: regulamin, § 8.
Pytania o Raport i Indeks
Czym jest Indeks Sudecki?
To ocena położenia nieruchomości w skali 0–100, policzona automatycznie z danych Raportu Sudeckiego dla współrzędnych ogłoszenia. Składa się z 8 składowych: słońce zimą, powódź, widok na góry, dojazd zimą, sklep, komunikacja publiczna, szkoła i przedszkole, osłona od wiatru. Nie ocenia ceny, stanu technicznego ani wartości nieruchomości.
Dlaczego godziny słońca liczycie przy czystym niebie?
Liczymy, jak długo słońce stoi nad horyzontem gór widzianym z miejsca nieruchomości — to cecha miejsca, taka sama co roku. Chmury i mgły to pogoda: zmieniają się z dnia na dzień i nie da się ich uczciwie przypisać do adresu. Dlatego piszemy „do X h” — tyle słońca daje pogodny dzień.
Czy „widać Śnieżkę” znaczy, że zobaczę ją z okna?
Znaczy, że ukształtowanie terenu nie zasłania linii wzroku z wysokości około 8 m nad gruntem do wierzchołka. Analiza nie widzi budynków ani drzew — sąsiedni dom albo las mogą widok zasłonić. Widok z okna sprawdź na miejscu.
Co znaczy „poza strefą zalewową”?
Że punkt leży poza strefami z map zagrożenia powodziowego Wód Polskich (ISOK). Mapy obejmują większe rzeki — małe potoki ich nie mają, a piwnic i spływu po ulewie mapy nie pokazują. Dlatego sprawdzamy też zasięg powodzi z września 2024 i lipca 1997; historię zalań i tak warto potwierdzić u sąsiadów i ubezpieczyciela.
Dlaczego część ofert ma Indeks „dla okolicy”?
Bo ogłoszenie nie ma dokładnego adresu i pinezka stoi w środku miejscowości. Wtedy Indeks pomija powódź, widok i dojazd zimą (zależą od dokładnego punktu), a wynik opisuje okolicę miejscowości, nie dom. Nie wstawiamy takich ofert do rankingów.
Dlaczego jakość powietrza nie wchodzi do Indeksu?
Bieżący indeks jakości powietrza GIOŚ zmienia się co godzinę, więc wynik skakałby między wejściami na stronę, a pomiar ze stacji kilka kilometrów dalej trudno uczciwie przypisać do adresu. Pokazujemy go w Raporcie jako bieżący odczyt.
Co, jeśli jakieś źródło danych nie odpowie?
Składowa bez danych jest pomijana, a wynik przeskalowany do 100 z pozostałych — rozbicie Indeksu na stronie oferty mówi, czego zabrakło. Przy mniej niż 3 policzonych składowych Indeksu nie pokazujemy wcale.